Z anatomicznego punktu widzenia język to skupisko mięśni osłoniętych powięzią i pokrytych błoną śluzową. Ma bardzo szeroki zakres ruchu, w zależności od potrzeb może przybierać różne kształty. Odgrywa kluczową rolę w jedzeniu i odczuwaniu smaków oraz mówieniu.

Taśmy mięśniowo – powięziowe

Człowiek to nie zbiór pojedynczych mięśni, ale cały system mięśniowo-powięziowy. Wszystkie mięśnie w ciele wraz z otaczającą je powięzią tworzą taśmy, które działają nierozłącznie. Oznacza to, że mięśnie nie działają osobno, aktywność jednego pociąga za sobą aktywność drugiego. Powięź to swego rodzaju siatka oplatająca i przeplatająca poszczególne elementy naszego ciała. Jej głównym zadaniem jest kształtowanie i podtrzymywanie ciała oraz organizacja przestrzenna jego wnętrza, nie mniej ważnym jej zadaniem jest rozdzielanie napięcia. Zarówno język jako narząd mięśniowy, jak i wędzidełko językowe jako struktura powięziowa, są elementami systemu mięśniowo-powięziowego zależnymi nie tylko od siebie i sąsiadujących struktur, ale również od innych części ciała, często od nich oddalonych.

Pozycja spoczynkowa języka – „pozycja kobry”

Pozycja spoczynkowa języka odnosi się do naturalnego ułożenia języka w jamie ustnej, gdy jest on w stanie spoczynku, czyli nie uczestniczy w mówieniu, jedzeniu ani żadnych innych aktywnościach. Nazwa może wprowadzać błędne myślenie, bo może sugerować język spoczywający na dnie jamy ustnej. Nic bardziej mylnego! Prawidłowo ułożony język nie leży, a jest uniesiony. Przypomina głowę kobry. Uniesienie jest możliwe dzięki odpowiedniemu tonusowi mięśniowemu. Tonus mięśniowy nie może być ani zbyt wysoki ani zbyt niski. Optymalne napięcie języka umożliwia jego prawidłowe ułożenie.

Ułożenie języka

Język w pozycji spoczynkowej musi znajdować się w jamie ustnej, powinien być uniesiony, ale nienapięty, szeroki, bez kontaktu z zębami, w kontakcie z podniebieniem jedynie w przedniej część (końcówka języka nie dotyka podniebienia!):

• Końcówka języka luźna i szeroka powinna znajdować się tuż za górnymi przednimi zębami, bez kontaktu z podniebieniem, bez kontaktu z zębami.
• Przednia część języka powinna kontaktować się z przednią częścią podniebienia, język w tym miejscu powinien być lekko zassany, utrzymywany przez podciśnienie (ujemne ciśnienie) pomiędzy przednią częścią języka i przednią częścią podniebienia, lecz nienapięty.
• Grzbiet języka może, lecz nie musi pozostawać w kontakcie z podniebieniem.
• Tylna część języka z powodu spoczynkowego obniżenia żuchwy powinna być niższa niż w trakcie połykania.

Prawidłowej pozycji języka musi towarzyszyć kompetentne, bez nadmiernego napięcia domknięcie warg oraz szpara spoczynkowa pomiędzy zębami trzonowymi (spoczynkowe obniżenie żuchwy).

Wędzidełko języka

Wędzidełko językowe jest powięziową strukturą dynamiczną. Co to oznacza? Że uwidacznia się dopiero podczas uniesienia środkowej lini fałdu w dnie jamy ustnej. Można je zaobserwować pod językiem np. po dotknięciu podniebienia końcówką języka. Jako struktura powięziowa wędzidełko języka jest zależne od tonusu mięśniowego w ciele. Optymalne napięcie mięśniowe normalizuje funkcję wędzidełka, czyli stabilizuje język jednocześnie ułatwiając jego ruchliwość.

Zabieg chirurgiczny przecięcia wędzidełka nazywany jest frenotomią lub frenulotomią. Każdy ingerencja chirurgiczna, przebyty uraz czy pozornie niegroźne stłuczenie pozostawia w organizmie ślad. Najczęściej w postaci miejscowego zgrubienia i usztywnienia powięzi . Takie lokalne zmiany struktury i właściwości powięzi powodują drobne ograniczenie ruchomości danego fragmentu ciała (podobnie jak blizna ogranicza miejscową elastyczność skóry). Pociąga to za sobą zmiany przesuwalności pozostałych tkanek W obrębie aparatu artykulacyjnego, gdzie przestrzenie miedzy poszczególnymi elementami są niewielkie, ma to wyjątkowe znaczenie. Organizm ludzki posiada zdolności regeneracji i dość dobrze radzi sobie z przywróceniem pierwotnego stanu zmienionej tkanki, jednak każda interwencja chirurgiczna w przestrzeni oralnej powinna być dogłębnie rozważona nie tylko miejscowo, ale również całościowo z uwzględnieniem koncepcji taśm mięśniowo-powieściowych,

Poruszanie językiem

Mówienie to czynność motoryczna. Umiejętność poruszania językiem i utrzymania go w bezruchu wymaga bardzo dobrej kontroli neuromotorycznej. Prawidłowa pozycja spoczynkowa utrzymuje stabilność przednich zębów dzięki czemu zabezpiecza poprzeczny wymiar górnego łuku. Ma to istotne znaczenie w leczeniu ortodontycznym. Pozycja kobry ma kluczowe znaczenie dla artykulacji, szczególnie w języku polskim, ponieważ jest pozycją wyjściową dla większości głosek. Umiejętność utrzymania języka w prawidłowej pozycji spoczynkowej gwarantuje także normatywne oddychanie, torem nosowym.

Terapia miofunkcjonalna

Jest odpowiedzią na nieprawidłowości związane z mówieniem, jako czynnością motoryczną. Zajmuje się nie tylko bezpośrednim usprawnianiem aparatu artykulacyjnego tj. języka, warg i żuchwy , ale również pośrednio, wykorzystując taśmy mieśniowo-powieziowe, poprzez pracę z ciałem, normalizuje napięcie tworząc bazę niezbędną do usprawnia motoryki mowy